Als OR-lid heb je wettelijk recht op scholing om je rol effectief te kunnen vervullen. De Wet op de ondernemingsraden (WOR) geeft ondernemingsraadleden specifieke rechten op het gebied van scholing en ontwikkeling. Deze rechten zijn essentieel om de complexe taken van medezeggenschap goed te kunnen uitvoeren.
Veel OR-leden weten echter niet precies hoeveel scholingsdagen ze kunnen opnemen en hoe het scholingsproces in zijn werk gaat. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over scholingsrechten voor ondernemingsraadleden, zodat je optimaal gebruik kunt maken van je ontwikkelingsmogelijkheden.
Hoeveel scholingsdagen heeft een OR-lid wettelijk recht op?
OR-leden hebben recht op scholing die noodzakelijk is voor de vervulling van hun taak, maar de WOR stelt geen specifiek aantal scholingsdagen vast. De wet bepaalt dat de werkgever de kosten draagt voor scholing die redelijkerwijs nodig is voor het functioneren als OR-lid.
In de praktijk hanteren veel organisaties een richtlijn van 5 tot 10 scholingsdagen per jaar per OR-lid. Deze norm is gebaseerd op jurisprudentie en wordt vaak vastgelegd in OR-reglementen of cao’s. Het exacte aantal hangt af van factoren zoals de complexiteit van de organisatie, de ervaring van het OR-lid en de specifieke ontwikkelbehoeften.
Nieuwe OR-leden hebben doorgaans recht op meer scholingsdagen voor basistrainingen over de WOR, OR-bevoegdheden en vergadertechnieken. Ervaren leden kunnen zich richten op verdiepende onderwerpen zoals financiële analyses, arbeidsrecht of specifieke sectorkennis. Het is belangrijk dat de scholing direct gerelateerd is aan de OR-taken en bijdraagt aan effectieve medezeggenschap.
Wat valt er allemaal onder scholing voor ondernemingsraadleden?
Scholing voor OR-leden omvat alle trainingen, cursussen en ontwikkelactiviteiten die noodzakelijk zijn voor het effectief uitvoeren van de OR-taken. Dit behelst zowel basiskennis over de WOR als verdiepende vaardigheden voor specifieke OR-bevoegdheden.
Basisscholing voor nieuwe OR-leden bevat meestal onderwerpen zoals:
- Wet op de ondernemingsraden en OR-bevoegdheden
- Informatierecht, instemmingsrecht, adviesrecht en initiatiefrecht
- Vergadertechnieken en communicatievaardigheden
- Arbeidsrecht en arbeidsomstandigheden
- Financiële verslaggeving en jaarrekeningen lezen
Verdiepende scholing kan zich richten op specifieke onderwerpen zoals:
- Reorganisaties en fusies
- Arbeidsomstandigheden en arbobeleid
- Pensioenregelingen en arbeidsvoorwaarden
- Digitalisering en technologische ontwikkelingen
- Diversiteit en inclusie
Ook externe seminars, congressen en netwerkbijeenkomsten kunnen onder scholing vallen, mits ze relevant zijn voor de OR-functie. Zelfstudie door middel van vakliteratuur wordt doorgaans niet als scholingsdag gerekend, maar kan wel worden vergoed als scholingskosten.
Wie betaalt de scholingskosten van OR-leden?
De werkgever is wettelijk verplicht om alle kosten van noodzakelijke OR-scholing te dragen. Dit staat expliciet vermeld in artikel 18 van de WOR en behelst zowel de directe cursuskosten als gerelateerde uitgaven zoals reiskosten en eventuele verblijfskosten.
Onder de scholingskosten die de werkgever moet vergoeden vallen:
- Cursus- en trainingskosten
- Reiskosten naar de scholingslocatie
- Verblijfskosten bij meerdaagse trainingen
- Kosten van studiemateriaal en boeken
- Eventuele examengelden
Daarnaast heeft het OR-lid recht op doorbetaling van het salaris tijdens scholingsuren. De tijd die aan scholing wordt besteed, wordt beschouwd als werktijd, dus er hoeft geen verlof te worden opgenomen. Dit geldt zowel voor scholing tijdens als buiten de reguliere werktijden.
Als een OR-lid scholing volgt buiten werktijd, bijvoorbeeld in de avonden of weekenden, heeft hij of zij recht op compensatie. Dit kan bestaan uit tijdcompensatie of een financiële vergoeding, afhankelijk van wat er in het OR-reglement of de cao is afgesproken.
Hoe vraag je als OR-lid scholingsdagen aan?
Als OR-lid vraag je scholingsdagen aan door een schriftelijk verzoek in te dienen bij je werkgever, bij voorkeur via je directe leidinggevende of de HR-afdeling. Het verzoek moet de scholingsbehoefte onderbouwen en aantonen dat de training relevant is voor je OR-taken.
Een goed scholingsverzoek bevat de volgende elementen:
- Beschrijving van de gewenste scholing en aanbieder
- Motivatie waarom deze scholing noodzakelijk is voor je OR-functie
- Datum, duur en locatie van de training
- Overzicht van de kosten
- Verzoek om vrijstelling van werkzaamheden
Het is verstandig om scholingsverzoeken ruim van tevoren in te dienen, zodat de werkgever voldoende tijd heeft om het verzoek te beoordelen en de planning eventueel aan te passen. Veel organisaties hanteren een termijn van minimaal 4 tot 6 weken voor scholingsaanvragen.
De werkgever mag een scholingsverzoek alleen weigeren als de scholing niet noodzakelijk is voor de OR-functie of als er zwaarwegende bedrijfsbelangen zijn. Een weigering moet altijd schriftelijk en gemotiveerd worden gegeven. Bij geschillen over scholingsverzoeken kan de OR zich wenden tot de kantonrechter of advies vragen aan een gespecialiseerd adviesbureau.
Wat gebeurt er als je scholingsdagen niet gebruikt?
Ongebruikte scholingsdagen vervallen doorgaans aan het einde van het kalenderjaar en kunnen niet worden uitgekeerd in geld. De WOR geeft OR-leden recht op scholing, maar geen recht op een vast scholingsbudget dat kan worden gespaard of uitbetaald.
Sommige organisaties hanteren echter een doorschuifregeling waarbij een beperkt aantal ongebruikte scholingsdagen kan worden meegenomen naar het volgende jaar. Dit is meestal vastgelegd in het OR-reglement of de cao. Het is belangrijk om te controleren wat de specifieke regels zijn binnen je organisatie.
Om te voorkomen dat scholingsdagen ongebruikt blijven, is het aan te raden om aan het begin van het jaar een scholingsplan te maken. Bespreek met de OR welke ontwikkelbehoeften er zijn en plan trainingen tijdig in. Denk ook aan korte scholingsactiviteiten zoals webinars, online cursussen of vakbijeenkomsten die minder tijd kosten, maar wel waardevol zijn.
Vergeet niet dat scholing niet alleen een recht is, maar ook een verantwoordelijkheid. Door jezelf te blijven ontwikkelen kun je effectiever bijdragen aan de medezeggenschap en beter opkomen voor zowel de werknemersbelangen als de belangen van de onderneming als geheel.
Hoe MZ Services helpt met OR-scholing
Mz Services ondersteunt ondernemingsraden en andere medezeggenschapsorganen in alle sectoren met professionele training en begeleiding op maat. Onze ervaren trainers helpen OR-leden hun rol effectiever te vervullen door middel van praktijkgerichte scholing die aansluit bij de specifieke uitdagingen van je organisatie.
Ons aanbod voor OR-scholing omvat:
- Basistrainingen voor nieuwe OR-leden over de WOR en OR-bevoegdheden
- Verdiepende trainingen over complexe onderwerpen zoals reorganisaties en financiële analyses
- Maatwerktrainingen afgestemd op de specifieke sector en organisatiecultuur
- Begeleiding bij het opstellen van scholingsplannen en ontwikkeltrajecten
- Flexibele trainingsformats: van klassikale trainingen tot online modules
Als persoonlijke partner bieden wij flexibele ondersteuning die past bij jullie agenda en ontwikkelbehoeften. Door onze jarenlange ervaring in de profit-, publieke en zorgsector begrijpen wij de unieke uitdagingen waarmee OR-leden te maken krijgen.
Wil je meer weten over onze scholingsmogelijkheden voor jouw OR? Neem contact met ons op voor een persoonlijk adviesgesprek over de beste scholingsaanpak voor jullie ondernemingsraad.
